Het woord stilte stelt in al z’n eenvoud niet zo veel voor (al kan je het omgekeerde net zo goed beweren), maar de inhoud des te meer (en het omgekeerde eveneens). Ik wilde het zondagochtendontbijt laatst opvrolijken met de vraag: kan je stilte horen? Maar de middelste was er meteen heel uitgesproken over: natuurlijk kan je stilte horen, luister maar: nu praat ik, en nu is het stil. ‘Ja,’ zei ik, ‘maar dan hoor ik het verschil, de stilte zelf geeft geen geluid, toch? Dus kan je hem niet horen.’ Hoon was mijn deel.

Meer woord van Dag? Kijk op Waratje.nl

Geplaatst op 1 april 2015

Dit equivalent voor ‘hoewel’ behoort zeker tot de categorie Verdwijnende Woorden. Wat mij betreft gaat daar weinig verloren aan. Klinkt niet echt lekker. Doet me er aan denken dat je de laatste tijd steeds vaker ‘ondanks dat’ hoort in plaats van ‘hoewel’, ‘ofschoon’ of het eigenlijke ‘ondanks het feit dat’. Ondanks is een voorzetsel en geen voegwoord zoals hoewel. Dus in mijn archaische taalopvatting is ‘ondanks dat ik geen purist ben’ gewoon fout.

Meer woord van Dag? Kijk op Waratje.nl

Geplaatst op 31 maart 2015

‘Iemand een draai om z’n oren geven’ is een volstrekt inadeqate uitdrukking (d.w.z. inadequaat geformuleerd) voor iemand een oogvijg ofwel oorveeg toedienen. Bedoeld wordt: een klap voor z’n kop. Maar er wordt niks gedraaid, en zeker niet rond, de oren. Hooguit geveegd langs één oor. Ik had op de lagere school een onderwijzer, meneer De Jong, een Fries, die draaide met z’n lange benige vingers je oor om als je iets niet goed deed. Dat deed pijn. Hij had nare gele haren uit z’n neus en oren groeien. God hebbe zijn ziel, en mag hem houden ook.

Meer woord van Dag? Kijk op Waratje.nl

Geplaatst op 30 maart 2015

Trekzak is niet zozeer een verdwijnend woord, maar wel een woord wat je weinig hoort of leest en dan bijzonder tot de verbeelding spreekt bij deze of gene. Ik ben gene in dit geval. Trekzak is een typisch voorbeeld van een rekbaar begrip. Je hebt dan ook scrotums (of is het scrota?) in veel soorten en maten. Hoe kom ik hier op? Omdat ik net hoorde dat er in augustus a.s. weer het jaarlijkse Festival van de Trekzak is in Nuis (Gr.), de trekzak is daar een soort accordeon.

Meer woord van Dag? Kijk op Waratje.nl

Geplaatst op 29 maart 2015

‘O, dat frigide mokkel van de Deurloostraat?’ hoorde ik een studentikoos type bij de tramhalte zeggen tegen een leeftijdgenoot. Begin twintig moeten ze geweest zijn. Maar frigide! Dat woord stamt uit de jaren zestig van vorige eeuw! Misschien had ie het van zijn vader (die dat over z’n moeder zei)? Het werd in denigrerende zin gezegd over vrouwen/meisjes die geen zin in seks hadden. Hoewel dat in de meeste gevallen juist lag aan de mannelijke partner zelf, deed die alsof hier sprake was van een fysieke oorzaak bij háár! Ja, dat waren nog ‘s tijden.

Meer woord van Dag? Kijk op Waratje.nl

Geplaatst op 28 maart 2015

Het hele verschijnsel oorworm, ook wel oorwurm genoemd, maakt nog eens duidelijk hoe dom, kortzichtig en dus gevaarlijk volksgeloven zijn. De oorwurm is namelijk een ongevaarlijk en nuttig beestje, zonder enig kwaad in de zin, dat niet de minste aandrang heeft zich in of in de buurt van een menselijk of enig ander oor te begeven. Het ziet er ook onschuldig uit, zodat ‘een gezicht als een oorwurm’ ook eveneens nergens op slaat. Ik bedoel maar.

Meer woord van Dag? Kijk op Waratje.nl

Geplaatst op 27 maart 2015

Omdat het vrijwel verdwenen muil ook wel bek betekent, bijvoorbeeld in: ‘Houd je muil!’, kunnen we een muilpeer zien als ‘een klap voor je harses’. Een peer is dus, behalve een soms lekker sappige vrucht (‘Eli? Huil je?’ – ‘Nee, ik eet een peer!’), ook een dreun, in de betekenis van klap. Bij een goeie muilpeer kan het trouwens ook flink spatten. Hij vroeg haar om ‘méér, méér!, en zij voldeed aan zijn verzoek met een stevige muilpeer.

Meer woord van Dag? Kijk op Waratje.nl

Geplaatst op 26 maart 2015

Het hele verschijnsel oorworm, ook wel oorwurm genoemd, maakt nog eens duidelijk hoe dom en gevaarlijk volksgeloven zijn. Opgebouwd uit vooroordelen en napraterij. De oorworm is in feite een vriendelijk en nuttig beestje dat niets met het menselijk of enig ander oor te maken heeft en ook niet de minste aandrang heeft daar in te kruipen. Het ziet er ook niet onvriendelijk uit, zodat ‘een gezicht als een oorwurm’ eveneens nergens op slaat. Ik bedoel maar.

Meer woord van Dag? Kijk op Waratje.nl

Geplaatst op 25 maart 2015

Op het eerste gezicht zou je kunnen denken dat een noodruftig persoon iemand is met hoge nood in het bijzonder wat betreft het zogeheten ruften (ofwel winden laten). Dat is ook juist gedacht, al bestaat het woord noodruftig niet als zodanig. Wat wel bestaat – maar weinig meer wordt gebruikt – is het woord nooddruftig, met twee d’d dus, en dan betekent het armoedig. Het mooie ‘druft’ en ‘druftig’ bestaan helaas niet. Ook www.druft.nl of .com is nog beschikbaar. Sla je slag.

Meer woord van Dag? Kijk op Waratje.nl

Geplaatst op 25 maart 2015

Je ziet ze weinig meer, bochels. Jammer, want een oud joodsch en wijs spreekwoord luidt: In het land der gebochelden laat men zich niet uit over bochels. Er is dus zo’n land! Maar waar? De laatste keer dat ik het woord gebochelde las was een paar maanden terug in Paris, waar ik mijn favoriete café ontdekte: Le Chat Bossu, de gebochelde kat. Goeie naam voor een café, voor een kat trouwens ook.

Meer woord van Dag? Kijk op Waratje.nl

Geplaatst op 24 maart 2015